جمعیت و مردم‌شناسی تبریز

در کل می‌توان گفت استان آذربایجان شرقی بر اساس آخرین آمار رسمی منتشر شده در سال ۱۳۹۵، حدود ۳٫۹ میلیون نفر (نزدیک چهار میلیون نفر) جمعیت دارد که از این میان حدود ۱٫۷ میلیون نفر آن‌ها در شهر تبریز ساکن هستند. پس از تبریز، مراغه، مرند، میانه، اسکو، شبستر، بناب، سراب، اهر، ملکان و آذرشهر به ترتیب ده شهر پرجمعیت استان آذربایجان شرقی محسوب می‌شوند. شهر تبریز قبل از سال ۱۲۶۹ شمسی در جایگاه اول، در سال‌های ۱۳۴۵ الی ۱۲۶۹ در رتبه دوم، در سال‌های ۱۳۴۵ الی ۱۳۹۰ در رتبه چهارم، و از سال‌های ۱۳۹۰ و ۱۳۹۵ در رتبه‌ی پنجم از نظر جمعیت قرار داشت. هم‌اکنون نیز تبریز طبق آمار سال ۱۳۹۵ در رتبه ششم از نظر جمعیت ایران واقع شده است.

قومیت اکثر مردم ساکن در تبریز ترک (و آذری ایرانی) هستند (بیش از ۹۶ درصد) و بقیه نیز از قومیت‌های فارس‌زبان و سایر قومیت‌ها می‌باشند. مذهب اکثر مردم تبریز مسلمان شیعه دوازده امامی است و درصد کمی از مسیحیان ارمنی و آشوری، زرتشتی، و تعداد بسیار اندکی کلیمی را در خود جای داده است.

یکی از بحث‌های داغی که در مورد شهر تبریز وجود دارد قومیت، زبان و نام‌های گوناگون منسوب به آن‌هاست که در طی سال‌ها چه در منابع رسمی و چه در منابع غیر رسمی مباحثه‌های بسیاری ایجاد کرده است. با احتیاط کامل، نزدیک‌ترین و معتبرترین منابع اشاره دارند که در واقع ساکنان شهر تبریز به زبان ترکیِ آذربایجانی با لهجه‌ی تبریزی سخن می‌گویند. برخی دیگر نیز (به اشتباه) زبان این منطقه را آذری می‌نامند که در حقیقت منشأ صحیحی ندارد، چراکه گفته می‌شود زبان آذری پیش از زبان ترکی (در مناطق غربی ایرانِ باستان) رایج بوده است. این ادعاها و گفته‌ها بر اساس منابع قدیمی هستند که با وجود نقشی که احمد کسروی در تحقیقات خود داشته است، نام زبان آذری برای این منطقه بیش از پیش رواج یافته است.

لهجه‌های دیگری که برای زبان ترکی آذربایجانی در کنار لهجه تبریز وجود دارد عبارتند از لهجه‌ی ارسباران، یامچی، ارومیه، مراغه، اردبیل، زنجان و همدان. البته تمام این‌ها گویش‌های اصلی هستند که در مناطق مختلف و اطراف هریک از این مراکز گویش‌های زیبای بسیاری را از زبان ترکی آذربایجانی می‌شنویم. همچنین گفته می‌شود آکوپ دیل آچار، که یکی از زبان‌شناس‌های ترکیه‌ای است، لهجه ترکی آذربایجانی موجود در ایران را به ۹ گروه جغرافیایی تقسیم‌بندی کرده است که نشان از رواج و صحت بیشتر انتساب نام ترکی آذربایجانی به مردم منطقه آذربایجان و به خصوص تبریز دارد.

Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on print
Print

دیدگاهتان را بنویسید

سایر محتوای مرتبط که ممکن است به آن علاقه داشته باشید: