مسجد مولانا یا سید المحققین در بازار تبریز

چکیده:

مسجد مولانا یکی از مساجد تاریخی و جاذبه‌های فرهنگی شهر تبریز و باقیمانده اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی محسوب می‌شود. مسجد مولانا از جمله مساجدی است که در داخل بازار تاریخی و مسقف تبریز قرار گرفته و به نوعی نماد وقف در بازار تبریز است. این مسجد در انتهای بازارچه دباغ خانه به وسیله بازارچه کوچکی به بازار صادقیه متصل شده است. مسجد مولانا حدود 25 متر طول و 15 متر عرض دارد. هشت ستون سنگیِ بزرگ، 15 گنبد آجری و یکنواخت تاکنون این مسجد را سر پا نگه داشته‌اند. این ستون‌ها همگی دارای سرستون‌های سنگی بوده و در دو ردیف کنار هم قرار گرفته‌اند.

مسجد مولانا یا سید المحققین تبریز - عکس از وبسایت تبریز آرت
مسجد مولانا یا سید المحققین تبریز - عکس از وبسایت تبریز آرت

فهرست محتوا

در سیری که برای مساجد تاریخی تبریز داشتیم این بار به مسجد مولانا یا سید المحققین در انتهای بازارچه دباغ خانه تبریز رسیدیم. این مسجد یکی از جاذبه‌های فرهنگی و گردشگری شهر تبریز و باقیمانده اواخر دوره قاجار و اوایل دوره پهلوی محسوب می‌شود. مسجد مولانا از جمله مساجدی است که در داخل بازار تاریخی و مسقف تبریز قرار گرفته و به نوعی نماد وقف در بازار تبریز است. این مسجد در انتهای بازارچه دباغ خانه تبریز به وسیله بازارچه کوچکی به بازار صادقیه متصل شده است. مسجد مولانا حدود ۲۵ متر طول و ۱۵ متر عرض دارد. هشت ستون سنگیِ بزرگ، ۱۵ گنبد آجری و یکنواخت تاکنون این مسجد را سر پا نگه داشته‌اند. این ستون‌ها همگی دارای سرستون‌های سنگی بوده و در دو ردیف کنار هم قرار گرفته‌اند.

نخستین امام این مسجد مرحوم حاج سید المحققین فرزند نظام العلما بود که به همین دلیل نام مسجد سید المحققین به آن منتسب است. حاج سید المحققین بعدها از مشروطه‌خواهی حمایت کرده و چند دوره به وکالت پرداخت و حتی به نیابت ریاست مجلس شورای ملی نیز رسید. پس از سید المحققین، مرحوم حاج سید علی آقا مولانا به امامت در اقامه نماز در آن مسجد پرداخت و سبب شد این مسجد رونق یابد و موجب مرمت آن شود. همانطور که ایرنا نیز گزارش می‌کند، از نکات متمایز دیگر این مسجد این است که در بخشی از دیوار تمام درآمدها و هزینه‌های سالیانه مسجد نصب و به صورتی کاملاً شفاف در معرض دید نمازگزاران قرار گرفته است.

آدرس مسجد مولانا و دسترسی به آن

همانطور که پیشتر نیز به آن اشاره شد، این مسجد در داخل بازار بزرگ تبریز، مابین بازارچه دباغ خانه و بازار صادقیه قرار گرفته است و برای دسترسی به آن می‌توانید از تمام خطوط اتوبوسرانی که به بازار تبریز ختم می‌شوند استفاده نمایید.

معماری و ساخت مسجد مولانا تبریز

به گزارش خبرگزاری فارس، پلان این بنا مستطیل شکل بوده و پوشش سقف مسطح آن در یک طبقه و دو نیم طبقه ساخته شده است، ورودی یک نیم طبقه از سمت بیرون مسجد است. در این مسجد قرینگی نسبت به محور شمال-جنوب رعایت شده و از جمله نکات برجسته این مسجد نبود محراب و قرارگیریِ منبر در مکانی به غیر از محل خود است. فضاهای این مسجد شامل فضای ورودی، کفش کنی، شبستان، آبدارخانه و سرویس‌های بهداشتی است.

تاریخچه

مسجد تاریخیِ مولانای تبریز در سال ۱۳۲۲ هجری قمری توسط حاج میرزا محمد رفیع طباطبائی (نظام العلما و بزرگ خاندان دیبا) ساخته شد. نادر میرزا در مورد این مسجد می‌نویسد: «از موقوفات مدرسه‏ صادقیه حمامی بود که در جای آن به مسجدی دلگشا برمی‏خوریم که در سال ۱۳۲۲ هجری قمری از طرف میرزا محمدرفیع طباطبائی ملقب به نظام العلما، بزرگ خاندان دیبا ساخته شده است». به گزارش ایرنا، این مسجد هر روز میزبان خیل عظیم نمازگزاران، شهروندان و بازاریان و البته گردشگرانی است که از بازار تاریخی تبریز بازدید می‌کنند.

توجه: تصویر شاخص مسجد مولانا از وبسایت تبریز آرت گرفته شده است.

Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on print
Print

دیدگاهتان را بنویسید

سایر محتوای مرتبط که ممکن است به آن علاقه داشته باشید:

نمایی پاییزی از تفرجگاه عون بن علی - عکس از وبسایت سازمان عون بن علی
عون بن علی (کوه عینالی) تبریز بزرگ‌ترین تفرجگاه کوهستانی ایران

کوه عینالی، که عون بن علی و همچنین عینال – زینال و تفرجگاه عینالی نیز نامیده می‌شود کوهی بر فراز رشته‌کوه سرخاب شمال تبریز است. بلند‌ترین قله این رشته کوه قله دند با ارتفاع ۲۳۸۱ متر است. کوه عینالی، یا عون بن علی در واقع به یکی از قله‌های این رشته کوه سرخ‌رنگ با ارتفاع ۱۸۰۰ متر اطلاق می‌شود. عینالی از این منظر اهمیت ویژه‌ای دارد که یک امام زاده (منسوب به حضرت علی (ع)) است و دو مقبره و آرامگاه تاریخی تبریز بر فراز آن واقع شده است. به همین سبب این کوه، در میان افراد محلی و زبان ترکی با عنوان عینالی داغی (کوه) (عین علی) شناخته می‌شود. امروزه نیز این کوه به یکی از تفرجگاه‌های زیبا و پر رفت و آمد تبریز تبدیل شده است.

مطالعه کامل »
حمام نظافت تبریز - عکس از تبریز مدرن
حمام نظافت تبریز در محله حکم آباد با ۴۰۰ سال قدمت

حمام نظافت تبریز که به آن گرمابه نظافت و همچنین حمام حکم‌آباد نیز گفته می‌شود، یکی از حمام‌های تاریخی تبریز است که قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد. این حمام در خیابان آذربایجان، خیابان حکم آباد، میدان دوم واقع شده از سال ۱۳۸۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود. به گزارش ایسنا این حمام با هزینه شخصی مالک در سال ۱۳۹۵ مرمت و بازسازی شده و یکی از حمام‌های عمومی تبریز است که هم‌اکنون در کنار یک جاذبه گردشگری برای شهر تبریز به صورت فعالانه در حال خدمت‌رسانی است. بنا بر گزارش تبریز مدرن این حمام بدون هرگونه حمایت و با هزینه و مدیریت شخصی اداره می‌شود و هیچ ارگانی هیچ کمک و هزینه‌ای برای آن اختصاص نداده‌اند.

مطالعه کامل »
حمام نوبر تبریز
حمام نوبر تبریز، حمام قدیمی سفره‌خانه سنتی

حمام نوبر یکی از قدیمی‌ترین حمام‌های تاریخی تبریز بوده و بنای آن به دوره قاجار برمی‌گردد. این حمام در تقاطع خیابان امام و تربیت واقع شده و به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این حمام نقش و نگار و کاشی‌های بسیار زیبایی دارد و یکی از نمونه‌های بارز حمام‌های تاریخی تبریز به شما می‌رود. این بنا امروزه به یکی از مکان‌های گردشگری تبریز بدل شده است. البته احداث سفره‌خانه سنتی شهریار نیز در این تغییر بی‌تأثیر نبوده است. حمام نوبر در قسمت مرکزی تبریز و در نزدیکی دروازه نوبار میدان ساعت، تقاطع خیابان امام خمینی و تربیت واقع شده است که محل تجمع بافت تاریخی و گردشگری تبریز محسوب می‌شود.

مطالعه کامل »
پل آجی چای تبریز - عکس از حساب اینستاگرامی yaldaarshadi
پل آجی چای تبریز بر فراز رود پرآب و جاری تلخه رود و بیوک چای

پل آجی چای یا پل تلخه رود یکی از پل‌های تاریخی تبریز است که در پیوستگی فرودگاه تبریز و بلوار شهید بالایی، بر فراز رودخانه آجی‌چای (یا تلخه رود) واقع شده است. قدمت این پل تاریخی به دوران صفویه و قاجار برمی‌گردد. پل آجی چای دارای ۱۶ دهنه بزرگ، ۱۰۵ متر طول و ۵ متر عرض است که از نظر ابعاد مشابه با پل قاری ساخته شده است. تمام دهنه‌های آن به جز سه دهنه که طاق هلالی دارند، بقیه جناغی هستند. پل آجی چای یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی تبریز است و یک بار در زمان ولیعهد عباس میرزا توسط خاج سید حسین تاجر (معروف به تبریزی) تعمیر شده است. بار دیگر، این پل در دهه‌ی هشتاد شمسی مرمت شده است.

مطالعه کامل »