موزه یا خانه شهریار و حس خوب زندگی در محله قدیمی مقصودیه

چکیده:

خانه استاد شهریار که گاه به آن موزه استاد شهریار نیز گفته می‌شود یکی از خانه‌های تاریخی تبریز بوده و قدمت آن به دوره پهلوی دوم بر می‌گردد. این خانه کاملاً سنتی در محله مقصودیه تبریز واقع شده است. این خانه محل زندگی محمد حسین بهجت تبریزی یا استاد شهریار بوده است. وی حدود بیست سال از عمر پایانی خود را در همین خانه سپری کرده است. خانه شهریار تحت تملک شهرداری تبریز بوده و هم اکنون نیز توسط همین نهاد اداره می‌شود. یکی از حس‌های خوبی که با بازدید از خانه شهریار به انسان دست می‌دهد این است که چقدر خانه و منزل وی به زندگیِ سنتی و کودکی‌مان نزدیک است و چقدر آسان می‌توان با تک تک اشیا و اتاق‌های این خانه عادی ارتباط برقرار کرد.

بستر استراحت و لوازم زندگی خانه شهریار - عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar
بستر استراحت و لوازم زندگی خانه شهریار - عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar

فهرست محتوا

خانه استاد شهریار که گاه به آن موزه استاد شهریار نیز گفته می‌شود یکی از خانه‌های تاریخی تبریز بوده و قدمت آن به دوره پهلوی دوم بر می‌گردد. این خانه کاملاً سنتی در محله مقصودیه تبریز واقع شده و هم اکنون به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این خانه (سومین) خانه محل زندگی محمد حسین بهجت تبریزی یا استاد شهریار بوده و به همین دلیل اکنون به یکی از جاذبه‌های گردشگری تبریز تبدیل شده است. وی حدود بیست سال از عمر پایانی خود را در همین خانه سپری کرده است. خانه شهریار با زیربنای ۲۵۰ متر و مساحت ۲۴۱ متر در ۲ طبقه از سال ۱۳۶۷ تحت تملک شهرداری تبریز بوده و هم اکنون نیز توسط همین نهاد اداره می‌شود. یکی از حس‌هایی که با بازدید از خانه شهریار به انسان دست می‌دهد این است که چقدر خانه و منزل وی به زندگیِ سنتی و کودکی‌مان نزدیک است و چقدر آسان می‌توان با تک تک اشیا و اتاق‌های این خانه عادی ارتباط برقرار کرد.

ساده زیستی و سنت زندگی استاد شهریار - عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar
ساده زیستی و سنت زندگی استاد شهریار – عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar

دسترسی و آدرس دقیق موزه شهریار

خانه استاد شهریار در خیابان ارتش جنوبی، محله مقصودیه تبریز واقع شده است. دسترسی به مقصودیه، که در واقع مرکز شهر و همچنین مرکز گردشگری تبریز شمرده می‌شود بسیار آسان است. مقصودیه در واقع در جوار میدان ساعت یا عمارت شهرداری تبریز واقع شده است و از همان مسیرهای دسترسی به آن می‌توانید برای موزه شهریار نیز استفاده کنید.

آسان‌ترین راه استفاده از خطوط اتوبوس‌رانی BRT یا با کمی پیاده‌روی بیشتر خطوط منتهی به پایان خاقانی و خط آبرسان شریعتی است. یکی از اصلی‌ترین مسیرهای دیگر برای دسترسی به خانه شهریار خیابان ارتش جنوبی (از خیابان یا بلوار آزادی) است.

اشیای داخل خانه

اکثر اشیایی که در داخل این خانه به چشم می‌خورد در واقع آثار و وسایل شخصی استاد شهریار هستند، از جمله کتاب، دستخط‌ها، انواع یادبودها و هدایای وی (از داخل و خارج از کشور) و همچنین لوازم زندگی روزمره این شاعر نیکنام تبریزی. در طبقه زیرزمین عکس‌ها و تصاویر شهریار واقع شده و یک بخش سمعی-بصری و قسمتی برای استراحت بازدیدکنندگان تعبیه شده است.

طبقه بالا در واقع بخش اصلی خانه شهریار است که می‌توان همین طبقه را موزه شهریار شمرد. این طبقه با چهار اتاق قدیمی‌ترین موزه ادبی استاد شهریار بوده و شامل اسناد قدیمی، عکس‌ها، دست‌نوشته‌ها، وسایل شخصی از جمله لباس، کتاب، لوازم‌التحریر، رخت‌خواب و بستر استراحت استاد شهریار و همچنین آلبوم‌های تصاویر یادگاری و خط نسخ قرآنی وی می‌شود. همچنین در قسمت پذیرایی خانه نیز هدایا، لوح‌ها و تقدیرنامه‌ها، و تندیس‌هایی از این شاعر بزرگ واقع شده است. یکی از آثار معروفی که در خانه شهریار نگهداری می‌شود سه تار معروف و مزین به خط نستعلیق استاد است. بنا بر نوشته‌ای، یک ساعت چپ‌گرد در این طبقه نصب شده است که در واقع عقربه‌های آن که نمادی از حسرت و دوباره بازگشتن به روزگاران گذشته و ملاقات دوباره با استاد است نصب شده است و طرح و شعر ایرج نوبهار به زبان ترکی بر روی آن درج شده است.

در قسمت حیاط خانه نیز تندیس بزرگی از وی نصب شده است و یک درخت بسیار کهن و زیبا در کنار حوض وسط حیاط به چشم می‌خورد. از جمله اشیا و اسناد دیگری که در موزه شهریار واقع شده است اسنادی است که مردم پس از افتتاح این موزه به آن آورده‌اند. در عین حال بسیاری از شعرای آذربایجان به مناسبت افتتاح این موزه هدایایی از جمله کمانچه‌ای بسیار ارزشمند از گروه بازدیدکنندگان شهر باکو و بشقابی قدیمی از شاعری زنجانی به آن اهدا کرده‌اند.

نمایی از داخل موزه شهریار - عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar
نمایی از داخل موزه شهریار – عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar

محمد حسین بهجت تبریزی یا استاد شهریار

محمد حسین بهجت تبریزی که بیشتر وی را با نام استاد شهریار می‌شناسند یکی از مشاهیر بزرگ آذربایجان بوده و نیازمند ساعت‌ها بررسی و صدها کلمه متن و مطلب است. در اینجا مناسب دیدیم این استاد بزرگ را مختصر معرفی کنیم که روزگاری در همین خانه شهریار می‌زیسته است. شهریار یکی از شاعرهای پرآوازه و توانای نیکنام تبریز است که به هر دو زبان ترکی و فارسی شعر می‌سروده است. از اشعار معروف او می‌توان به خان ننه‌، سهندیه، علی ای همای رحمت، آمدی جانم به قربانت، و معروف‌ترین آن حیدربابایه سلام – که به بیش از ۹۰ درصد زبان‌های اتحادیه شوروی ترجمه شده است – اشاره کرد. وی متولد سال ۱۲۸۵ بوده و بخش اعظم تحصیل تکمیلی خود را در تهران سپری کرده است. جالب است بدانید وی شش ماه قبل از اینکه مدرک دکتری‌ خود را دریافت کند به دلیل شکست عشقی ترک تحصیل کرده است. وی در سال ۱۳۶۷ به دلیل بیماری درگذشت و هم اکنون در مقبره‌الشعرای تبریز دفن شده است. روز درگذشت وی روز شعر و ادب فارسی نامگذاری شده است.

نمایی از زیرزمین خانه شهریار - عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar
نمایی از زیرزمین خانه شهریار – عکس از حساب اینستاگرامی tabriz_aylar

این موزه تنها موزه منطقه شمال غرب کشور است که به صورت هیئت امنایی اداره می‌شود و در سال ۹۳ نیز برترین موزه کشور معرفی و در سال ۹۴ نیز تندیس برتر از طریق کمیته ملی موزه‌های کشور (ایکوم) به این موزه تعلق یافته است. تمام اشیا و هرچیزی که در این موزه تاریخی می‌بینید با نهایت سعی و تلاش در حالت زمان حیات استاد شهریار نگه داشته شده و سعی شده است همه چیز دست نخورده باقی بماند. البته ورود و گشت و گذار در داخل خانه تنها با هدف بازدید بوده و بسیاری از مکان‌های آن با مانع و به دور از دسترس محافظت شده است.

Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on print
Print

دیدگاهتان را بنویسید

سایر محتوای مرتبط که ممکن است به آن علاقه داشته باشید:

نمایی پاییزی از تفرجگاه عون بن علی - عکس از وبسایت سازمان عون بن علی
عون بن علی (کوه عینالی) تبریز بزرگ‌ترین تفرجگاه کوهستانی ایران

کوه عینالی، که عون بن علی و همچنین عینال – زینال و تفرجگاه عینالی نیز نامیده می‌شود کوهی بر فراز رشته‌کوه سرخاب شمال تبریز است. بلند‌ترین قله این رشته کوه قله دند با ارتفاع ۲۳۸۱ متر است. کوه عینالی، یا عون بن علی در واقع به یکی از قله‌های این رشته کوه سرخ‌رنگ با ارتفاع ۱۸۰۰ متر اطلاق می‌شود. عینالی از این منظر اهمیت ویژه‌ای دارد که یک امام زاده (منسوب به حضرت علی (ع)) است و دو مقبره و آرامگاه تاریخی تبریز بر فراز آن واقع شده است. به همین سبب این کوه، در میان افراد محلی و زبان ترکی با عنوان عینالی داغی (کوه) (عین علی) شناخته می‌شود. امروزه نیز این کوه به یکی از تفرجگاه‌های زیبا و پر رفت و آمد تبریز تبدیل شده است.

مطالعه کامل »
حمام نظافت تبریز - عکس از تبریز مدرن
حمام نظافت تبریز در محله حکم آباد با ۴۰۰ سال قدمت

حمام نظافت تبریز که به آن گرمابه نظافت و همچنین حمام حکم‌آباد نیز گفته می‌شود، یکی از حمام‌های تاریخی تبریز است که قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد. این حمام در خیابان آذربایجان، خیابان حکم آباد، میدان دوم واقع شده از سال ۱۳۸۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود. به گزارش ایسنا این حمام با هزینه شخصی مالک در سال ۱۳۹۵ مرمت و بازسازی شده و یکی از حمام‌های عمومی تبریز است که هم‌اکنون در کنار یک جاذبه گردشگری برای شهر تبریز به صورت فعالانه در حال خدمت‌رسانی است. بنا بر گزارش تبریز مدرن این حمام بدون هرگونه حمایت و با هزینه و مدیریت شخصی اداره می‌شود و هیچ ارگانی هیچ کمک و هزینه‌ای برای آن اختصاص نداده‌اند.

مطالعه کامل »
حمام نوبر تبریز - منبع عکس نامشخص
حمام نوبر تبریز، حمام قدیمی سفره‌خانه سنتی

حمام نوبر یکی از قدیمی‌ترین حمام‌های تاریخی تبریز بوده و بنای آن به دوره قاجار برمی‌گردد. این حمام در تقاطع خیابان امام و تربیت واقع شده و به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این حمام نقش و نگار و کاشی‌های بسیار زیبایی دارد و یکی از نمونه‌های بارز حمام‌های تاریخی تبریز به شما می‌رود. این بنا امروزه به یکی از مکان‌های گردشگری تبریز بدل شده است. البته احداث سفره‌خانه سنتی شهریار نیز در این تغییر بی‌تأثیر نبوده است. حمام نوبر در قسمت مرکزی تبریز و در نزدیکی دروازه نوبار میدان ساعت، تقاطع خیابان امام خمینی و تربیت واقع شده است که محل تجمع بافت تاریخی و گردشگری تبریز محسوب می‌شود.

مطالعه کامل »
پل آجی چای تبریز - عکس از حساب اینستاگرامی yaldaarshadi
پل آجی چای تبریز بر فراز رود پرآب و جاری تلخه رود و بیوک چای

پل آجی چای یا پل تلخه رود یکی از پل‌های تاریخی تبریز است که در پیوستگی فرودگاه تبریز و بلوار شهید بالایی، بر فراز رودخانه آجی‌چای (یا تلخه رود) واقع شده است. قدمت این پل تاریخی به دوران صفویه و قاجار برمی‌گردد. پل آجی چای دارای ۱۶ دهنه بزرگ، ۱۰۵ متر طول و ۵ متر عرض است که از نظر ابعاد مشابه با پل قاری ساخته شده است. تمام دهنه‌های آن به جز سه دهنه که طاق هلالی دارند، بقیه جناغی هستند. پل آجی چای یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی تبریز است و یک بار در زمان ولیعهد عباس میرزا توسط خاج سید حسین تاجر (معروف به تبریزی) تعمیر شده است. بار دیگر، این پل در دهه‌ی هشتاد شمسی مرمت شده است.

مطالعه کامل »