موزه قاجار تبریز در محل خانه امیرنظام گروسی

چکیده:

خانه امیرنظام گروسی که یکی دیگر از خانه‌های تاریخی تبریز است که مانند بسیاری از آن‌ها به موزه تبدیل شده است، موزه قاجار تبریز. موزه قاجار، همانطور که از نامش نیز پیداست به دوره قاجار و عهد ناصرالدین شاه برمی‌گردد و یکی از موزه‌های موضوعی و تخصصی مربوط به دوره قاجار و ابزار، لوازم و آثار مربوط به این دوره است. از جمله مهم‌ترین آثار به نمایش در آمده در این موزه آثار بافته، چینی آلات، آبگینه، سکه، ابزار موسیقی، خاتم و ابزارهای فلزات دوره قاجار است. موزه قاجار در محله ششگلان تبریز واقع شده است و گفته می‌شود روزهای دوشنبه تعطیل بوده و امکان بازدید از آن وجود ندارد.

تصویری بسیار زیبا از خانه امیرنظام گروسی یا موزه قاجار تبریز - @gardesh_gard
تصویری بسیار زیبا از خانه امیرنظام گروسی یا موزه قاجار تبریز - @gardesh_gard

فهرست محتوا

خانه امیرنظام گروسی که یکی دیگر از خانه‌های تاریخی تبریز است که مانند بسیاری از آن‌ها به موزه تبدیل شده است. موزه قاجار تبریز، همانطور که از نامش نیز پیداست به دوره قاجار و عهد ناصرالدین شاه برمی‌گردد و یکی از موزه‌های موضوعی و تخصصی مربوط به دوره قاجار و ابزار، لوازم و آثار مربوط به این دوره است. از جمله مهم‌ترین آثار به نمایش در آمده در این موزه آثار بافته، چینی آلات، آبگینه، سکه، ابزار موسیقی، خاتم و ابزارهای فلزات دوره قاجار است. موزه قاجار در محله ششگلان تبریز واقع شده است و گفته می‌شود روزهای دوشنبه تعطیل بوده و امکان بازدید از آن وجود ندارد.

تصویری بسیار زیبا از خانه امیرنظام گروسی یا موزه قاجار تبریز - @gardesh_gard
تصویری بسیار زیبا از خانه امیرنظام گروسی یا موزه قاجار تبریز – @gardesh_gard

امیرنظام گروسی (یا حسن علی گروسی) یکی از کردهای شهر بیجار بود که در زمان حکومت ناصرالدین شاه پیشکار وی (و آذربایجان) شده و مردی سیاستمدار، ادیب و اهل قلم بود. وی در در چند کشور اروپایی سفیر کشور ایران بود. البته در کنار سیاست و کار، وی همچنین یک نویسنده و هنرمند نیز بود که اولین ماشین آلات ضرب سکه، تمبر و چاپ را به ایران آورده است. وی همچنین در تأسیس مدرسه مظفریه و رشدیه نیز مشارکت‌های سازنده‌ای داشته است. پس از سقوط سلسله قاجار، دولت پهلوی از این خانه به عنوان مرکز اداره دارایی و فرهنگ خود استفاده می‌کرد. که تا به امروز قسمت‌هایی از این ساختمان تخریب شده‌اند. در دوره‌های بعد نیز والیان آذربایجان در این عمارت سکونت داشته‌اند.

آدرس دقیق و دسترسی به موزه قاجار یا همان خانه امیرنظام گروسی

همانطور که قبلاً نیز به آن اشاره شد موزه قاجار در محله ششگلان واقع شده است. آدرس دقیق دسترسی به موزه قاجار عبارتست از: تبریز، خیابان ششگلان، خیابان ثقه الاسلام، خیابان شهریار، جنب مقبره الشعرای تبریز، نرسیده به بیمارستان کودکان فرمانفرماییان. بله، این موزه و خانه زیبا در کنار مقبره الشعرای تبریز واقع شده است. خانه امیرنظام گروسی از جمله معدود مکان‌های گردشگری شهر تبریز است که امکاناتی همچون پارکینگ، بوفه و اقامتگاه در نزدیکی آن واقع شده است. همچنین بازنشستگان و دانشجویان می‌توانند به صورت نیم‌بها از این خانه تاریخی زیبا دیدن کنند.

اگر ابتدا از مقبره الشعرای تبریز دیدن کرده باشید، باید بدانید که یک پیاده رو یا پیاده‌راه زیبا از مقبره الشعرا تا خود موزه قاجار برای دسترسی آسان تعبیه شده است و بالعکس.

پنجره های داخلی موزه قاجار - عکس از حساب اینستاگرامی @mehrdad
پنجره های داخلی موزه قاجار – عکس از حساب اینستاگرامی @mehrdad

بنا و معماری خانه امیرنظام گروسی

خانه امیرنظام گروسی یکی از ماندگارترین خانه‌های تاریخی شهر تبریز و دوره قاجار است که اکنون به عنوان موزه قاجار از آن استفاده می‌شود. این خانه توسط خود امیرنظام گروسی و در زمان پیشکاری وی بنا گردیده است. ساختمان امیرنظام از دو حیاط اندرونی و بیرونی تشکیل شده است که وجود باغچه‌ها و حوض‌ها زیبایی آن را دو چندان کرده است. ورود به بنا از طریق چهار مسیر پلکانی امکانپذیر شده است.

بنای عمارت امیرنظام گروسی در دو طبقه با زیربنای ۱۵۰۰ متر بنا شده است، البته کل مساحت این عمارت (به انضمام حیاط‌ها) ۳۰۰۰ متر است که بسیار وسیع و زیبا ساخته شده است. طبقه اول از طریق دالان‌هایی به سمت طرفین به حیاط و اتاق‌های مجاور راه دارد. در ضلع شرقی چهار اتاق و در ضلع غربی هفت اتاق با ستون‌های سنگی و طاق‌های آجری زیبا واقع شده‌اند. طبقه دوم عمارت نیز دو طنبی بزرگ واقع شده که از هر دو طرفه با ایوان سراسری بزرگ راه دارد. در دو سمت دالان در یک طرف سه اتاق و در طرف دیگر چهار سالن واقع شده است. ایوان سراسری این خانه با ۱۶ ستون محکم شده و پنجره‌های به کار رفته در طبقه بالای آن از نوع پنجره‌های شبکه‌ای ارسی و شیشه‌های رنگی است. نمای شمالی و جنوبی بنا با گچبری و نمای تالارهای داخلی نیز با آینه‌کاری و گچ‌کاری زیبایی حیرت‌انگیزی را به نمایش می‌گذارد. در زیرزمین نیز یک حوضخانه بسیار بزرگ با ستون‌های زیبا و سقف آجرکاری شده واقع شده است.

بازدید از موزه

موزه قاجار در خانه تاریخی امیرنظام گروسی درسال ۱۳۸۵ پس از مرمت و بازسازی، با حفظ ویژگی‌های معماری سنتی خود راه‌اندازی شده و چند تالار برای نمایش اسباب و وسایل مربوط به دوره قاجار تعبیه و مشخص شده است. البته بازدید از این موزه زیاد طول نخواهد کشید و شاید کل بازدید از آن ۱ الی ۲ ساعت بطور انجامد. در کل می‌توان این موزه را به دو قسمت تقسیم کرد: تالارهای طبقه اول و تالار زیرزمین. تالارهای طبقه اول خود به چند تالار تقسیم می‌شود که عبارتند از: تالار سکه، تالار بافته، تالار چینی، تالار آبگینه، تالار  فلزات، تالار موسیقی، تالار خاتم. تالارهای زیرزمین این بنا نیز از این تالارها تشکیل شده است: تالار سنگ، تالار اسلحه، تالار رجال و فرامین، معماری، تالار شهرسازی، تالار قفل و تالار فانوس.

از جمله سایر زیبایی‌ها و اشیای این موزه می‌توان به مجمسه‌های شخصیت‌های برجسته دوره قاجار از جمله ع‍ب‍‍اس‌ م‍ی‍رز‌ا ول‍ی‍‍ع‍‍ه‍د، ‌ام‍ی‍رک‍ب‍ی‍ر، م‍ی‍رز‌ا ‌ع‍ی‍س‍‍ی‌ ق‍‍ای‍م‌ م‍ق‍‍ام‌ ف‍ر‌ا‌ه‍‍ان‍‍ی‌، م‍ی‍رز‌ا ‌اب‍و‌ال‍ق‍‍اس‍م‌ ق‍‍ای‍م‌ م‍ق‍‍ام‌ ف‍ر‌ا‌ه‍‍ان‍‍ی‌، ‌ام‍ی‍ر ن‍ظ‍ام‌ زن‍گ‍ن‍ه‌ و ‌ام‍ی‍رن‍ظ‍ام‌ گ‍روس‍‍ی‌ اشاره کرد.

از سایر اشیای جالبی که در این موزه زیبا خواهید دید تصاویر تابلو شده از دوربین‌های ابتدایی است که در زمان ناصرالدین شاه وارد شده‌اند. همچنین خوشنویسی‌ها، دستنویس‌ها، خاتم‌کاری‌ها، لباس و سایر اسباب زندگی اجتماعی دوره قاجار نیز در این موزه از اهمیت ویژه‌ای برخوردار هستند.

تصویری زیبا از حیاط و بنای امیرنظام گروسی - عکس از حساب اینستاگرامی @siminkafsh69
تصویری زیبا از حیاط و بنای امیرنظام گروسی – عکس از حساب اینستاگرامی @siminkafsh69
Share on telegram
Telegram
Share on whatsapp
WhatsApp
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter
Share on linkedin
LinkedIn
Share on email
Email
Share on print
Print

دیدگاهتان را بنویسید

سایر محتوای مرتبط که ممکن است به آن علاقه داشته باشید:

نمایی پاییزی از تفرجگاه عون بن علی - عکس از وبسایت سازمان عون بن علی
عون بن علی (کوه عینالی) تبریز بزرگ‌ترین تفرجگاه کوهستانی ایران

کوه عینالی، که عون بن علی و همچنین عینال – زینال و تفرجگاه عینالی نیز نامیده می‌شود کوهی بر فراز رشته‌کوه سرخاب شمال تبریز است. بلند‌ترین قله این رشته کوه قله دند با ارتفاع ۲۳۸۱ متر است. کوه عینالی، یا عون بن علی در واقع به یکی از قله‌های این رشته کوه سرخ‌رنگ با ارتفاع ۱۸۰۰ متر اطلاق می‌شود. عینالی از این منظر اهمیت ویژه‌ای دارد که یک امام زاده (منسوب به حضرت علی (ع)) است و دو مقبره و آرامگاه تاریخی تبریز بر فراز آن واقع شده است. به همین سبب این کوه، در میان افراد محلی و زبان ترکی با عنوان عینالی داغی (کوه) (عین علی) شناخته می‌شود. امروزه نیز این کوه به یکی از تفرجگاه‌های زیبا و پر رفت و آمد تبریز تبدیل شده است.

مطالعه کامل »
حمام نظافت تبریز - عکس از تبریز مدرن
حمام نظافت تبریز در محله حکم آباد با ۴۰۰ سال قدمت

حمام نظافت تبریز که به آن گرمابه نظافت و همچنین حمام حکم‌آباد نیز گفته می‌شود، یکی از حمام‌های تاریخی تبریز است که قدمت آن به دوره قاجار می‌رسد. این حمام در خیابان آذربایجان، خیابان حکم آباد، میدان دوم واقع شده از سال ۱۳۸۲ به عنوان یکی از آثار ملی ایران شناخته می‌شود. به گزارش ایسنا این حمام با هزینه شخصی مالک در سال ۱۳۹۵ مرمت و بازسازی شده و یکی از حمام‌های عمومی تبریز است که هم‌اکنون در کنار یک جاذبه گردشگری برای شهر تبریز به صورت فعالانه در حال خدمت‌رسانی است. بنا بر گزارش تبریز مدرن این حمام بدون هرگونه حمایت و با هزینه و مدیریت شخصی اداره می‌شود و هیچ ارگانی هیچ کمک و هزینه‌ای برای آن اختصاص نداده‌اند.

مطالعه کامل »
حمام نوبر تبریز - منبع عکس نامشخص
حمام نوبر تبریز، حمام قدیمی سفره‌خانه سنتی

حمام نوبر یکی از قدیمی‌ترین حمام‌های تاریخی تبریز بوده و بنای آن به دوره قاجار برمی‌گردد. این حمام در تقاطع خیابان امام و تربیت واقع شده و به عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. این حمام نقش و نگار و کاشی‌های بسیار زیبایی دارد و یکی از نمونه‌های بارز حمام‌های تاریخی تبریز به شما می‌رود. این بنا امروزه به یکی از مکان‌های گردشگری تبریز بدل شده است. البته احداث سفره‌خانه سنتی شهریار نیز در این تغییر بی‌تأثیر نبوده است. حمام نوبر در قسمت مرکزی تبریز و در نزدیکی دروازه نوبار میدان ساعت، تقاطع خیابان امام خمینی و تربیت واقع شده است که محل تجمع بافت تاریخی و گردشگری تبریز محسوب می‌شود.

مطالعه کامل »
پل آجی چای تبریز - عکس از حساب اینستاگرامی yaldaarshadi
پل آجی چای تبریز بر فراز رود پرآب و جاری تلخه رود و بیوک چای

پل آجی چای یا پل تلخه رود یکی از پل‌های تاریخی تبریز است که در پیوستگی فرودگاه تبریز و بلوار شهید بالایی، بر فراز رودخانه آجی‌چای (یا تلخه رود) واقع شده است. قدمت این پل تاریخی به دوران صفویه و قاجار برمی‌گردد. پل آجی چای دارای ۱۶ دهنه بزرگ، ۱۰۵ متر طول و ۵ متر عرض است که از نظر ابعاد مشابه با پل قاری ساخته شده است. تمام دهنه‌های آن به جز سه دهنه که طاق هلالی دارند، بقیه جناغی هستند. پل آجی چای یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی تبریز است و یک بار در زمان ولیعهد عباس میرزا توسط خاج سید حسین تاجر (معروف به تبریزی) تعمیر شده است. بار دیگر، این پل در دهه‌ی هشتاد شمسی مرمت شده است.

مطالعه کامل »