ساختمان‌های مهم تبریز

ساختمان‌های مهم تبریز یکی از چالش برانگیزترین دسته‌های بناهای تاریخی تبریز است. چالش برانگیز از این جهت که این بناها را نه می‌توان کاملاً در دسته‌ی گردشگری قرار داد، و نه کاملاً در دسته بناهای تاریخی. همچنین یکی دیگر از چالش‌های موجود نیز به کاربرد و استفاده امروزی از این بناها برمی‌گردد. برای مثال ساختمان مرکزی شهرداری تبریز را در نظر بگیرید. این ساختمان امروز هم محل فعالیت اداری شهرداری است، و هم یک بنای مهم و زیبا در تبریز که فضای سبز دلنشینی ایجاد کرده است، و هم اینکه یک بنای تاریخی محسوب نمی‌شود. یک نمونه دیگر نیز کتابخانه ملی تبریز است.

بنابراین تصمیم گرفتیم یک دسته با نام ساختمان‌های مهم تبریز بنا کنیم و این نوع بناها را در این دسته سازمان‌دهی کرده و اطلاعات مربوط به آن‌ها را به صورت منسجم ارائه دهیم. البته این بناها نباید با دسته‌ی اداره‌های دولتی و خصوصی تبریز اشتباه شود، ولی می‌توانیم بگوییم که با این دسته همپوشانی زیادی خواهد داشت؛ چراکه بسیاری از بناهای مهم تبریز، با توجه به تاریخ، زیبایی و ساختاری که دارند به عنوان ساختمان‌های اداری نیز انتخاب شده‌اند و برخی از آن‌ها نیز کاربرد قدیمی خود را حفظ کرده‌اند. برای این قضیه نیز می‌توانیم ساختمان استانداری را مثال بزنیم که درواقع در محل شمس العماره بنا شده و حاوی یک موزه است.

لیست ساختمان‌های مهم تبریز

بانک ملی تبریز

استانداری آذربایجان شرقی

اداره کل امور مالیاتی تبریز

ساختمان شهرداری تبریز

مرکز تجارت جهانی

کتابخانه مرکزی تبریز

نمایشگاه بین المللی تبریز

کتابخانه تربیت

ورزشگاه تختی

ساختمان دفتر ثبت اسناد

در ادامه به صورت مختصر تمام ساختمان‌های مهم تبریز معرفی شده‌اند.

بانک ملی مرکزی تبریز

بانک ملی مرکزی یکی از مهم‌ترین بناهای تاریخی موجود در تبریز است که در محدوده بازار تاریخی تبریز قرار گرفته است. این بانک که شعبه مرکزیِ بانک ملی در تبریز است، در مرکز تبریز واقع شده و معماری آن در چند شهر دیگر عیناً تکرار شده است. با ورود به این بنای بانک شکوه و عظمت بنای آن را احساس خواهید کرد. این بنا در حال حاضر نیز به عنوان یک بانک مورد استفاده و بهره‌برداری قرار دارد.

دورنمایی از بانک ملی مرکزی تبریز
دورنمایی از بانک ملی مرکزی تبریز

استانداری آذربایجان شرقی

استانداری آذربایجان شرقی نیز مانند بانک ملی مرکزی در نزدیکی منطقه بازار واقع شده و یکی دیگر از مهم‌ترین ساختمان‌ها و بناهای تبریز است. استانداری در محل قبلی عمارت عالی قاپو یا شمس العماره واقع شده است. شمس العماره بنای کلاه فرهنگی بلندی بود. ساختمان استانداری تبریز همچنین حاوی یک موزه است که شامل تصاویری از استانداران و والیان آذربایجان، هدایای مقامات کشورهای خارجی می‌شود.

نمایی نمادین از کاخ موزه استانداری تبریز - عکس از ویکی پدیا
نمایی نمادین از کاخ موزه استانداری تبریز - عکس از ویکی پدیا

اداره کل امور مالیاتی استان آذربایجان شرقی

شاید بسیاری از این اداره خاطره خوشی نداشته باشند، اما با این همه اداره مالیات یکی از معروف‌ترین و مهم‌ترین ساختمان‌های تبریز محسوب می‌شود. این اداره نیز در محدوده بازار تبریز واقع شده است و نامگذاری خیابان دارائی (و دارایی‌های اول، دوم، سوم،…) نیز همگی به لطف حضور این اداره در این مکان است. وجه تسمیه نامگذاری این خیابان‌ها از این نظر اهمیت دارد که بسیاری از مردم محلی خیابان داریی را محلی برای خریدهای عمده و محل خرید و فروش دلار می‌شناسند.

اداره دارایی استان آذربایجان شرقی - عکس از predirectory.ir
اداره دارایی استان آذربایجان شرقی - عکس از predirectory.ir

ساختمان شهرداری تبریز

شهرداری تبریز ابتدا در محل برج ساعت واقع بود، اما اخیراً به مکان جدید خود که با فاصله نسبتاً زیادی نسبت به ساختمان قبلی خود ساخته شده است منتقل شد. ساختمان اصلی شهرداری تبریز در نزدیکی میدان ابوریحان بنا شده است که از نظر وسعت و فضای داخلی و خارجی (محوطه اطراف) بزرگ‌تر از مکان قبلی خود است. در مقابل و روبروی آن نیز فضای سبزی جهت استراحت، بازی کودکان و ورزش و پیاده‌روی تعبیه شده است که در فصول مختلف سال زیبایی دو چندانی به این بنا بخشیده است.

ساختمان مرکزی شهرداری تبریز در ابوریحان - عکس از حساب اینستاگرامی masoumeh_dehgan
ساختمان مرکزی شهرداری تبریز در ابوریحان - عکس از حساب اینستاگرامی masoumeh_dehgan

مرکز تجارت جهانی

مرکز تجارت جهانی تبریز، که برخی منابع به آن مرکز تجارت جهانی ایران نیز می‌گویند، اولین مرکز تجارت جهانی ایران است. این ساختمان با 37 طبقه و ارتفاع 152 متر ارتفاع، بلندترین برج تجاری، خدماتی و گردشگری کشور است. البته اصلی‌ترین نقشی که این برج در اقتصاد ایران بازی خواهد کرد به بعد از رفع تحریم‌های اقتصادی علیه ایران موکول شده است. چهار طبقه آخر این برج به شکل گنبد 35 متری طراحی شده است که کاربری آن علمی-گردشگری است.

برج تجارت جهانی تبریز - عکس از حساب اینستاگرامی naseraddin_mohseni
برج تجارت جهانی تبریز - عکس از حساب اینستاگرامی naseraddin_mohseni

کتابخانه مرکزی تبریز

کتابخانه مرکزی تبریز قدیمی‌ترین کتابخانه عمومی بعد از کتابخانه تربیت است. قدمت این ساختمان زیاد نیست و به سال 1335 بر می‌گردد. این کتابخانه بزرگ‌ترین کتابخانه عمومی کل ایران بوده و از نظر کتاب، منابع و نسخ خطی و نفیس نیز بزرگ‌ترین و غنی‌ترین کتابخانه ایران تحت نظارت نهاد کتابخانه‌ها عمومی تبریز است. این کتابخانه علاوه بر اینکه امروزه به عنوان یک کتابخانه و قرائت‌خانه فعال کار می‌کند، سالانه گردشگرانی را نیز به خود جذب می‌کند که اکثر آن‌ها به آثار نفیس موجود جذب می‌شوند.

ساختمان کتابخانه مرکزی تبریز - عکس از ویکیپدیا
ساختمان کتابخانه مرکزی تبریز - عکس از ویکیپدیا

نمایشگاه بین المللی تبریز

نمایشگاه بین المللی تبریز یکی از مهم‌ترین مراکز نمایشگاهی تبریز است که سالیانه نمایشگاه‌های داخلی و بین‌المللی بسیاری در آن برگزار می‌شود. این نمایشگاه در کل حدود هشت سالن اصلی و فضای پارکینگ دارد و یک موسسه آموزش عالی با نام ارس را نیز در خود جای داده است. معمولاً با توجه به دسترسی ایجاد شده با استفاده از خطوط BRT و همچنین تبلیغات شهری و رسانه‌ای نمایشگاه‌های برگزار شده با استقبال زیادی از سوی مردم محلی و غیرمحلی مواجه می‌شود.

یکی از سالن های نمایشگاه بین المللی تبریز - عکس از ایرنا
یکی از سالن های نمایشگاه بین المللی تبریز - عکس از ایرنا

کتابخانه تربیت

کتابخانه تربیت، یکی از اولین‌های ایران است! این کتابخانه اولین کتابخانه دولتی ایران است که در سال 1300 در تبریز تأسیس شده است. بانی ساخت این کتاب فردی با نام محمدعلی خان تربیت است که در یکی از اتاق‌های دبیرستان محمدیه در حرم‌خانه و پشت استانداری تبریز واقع شده بود. اما امروزه این کتابخانه به میدان دانشسرا منتقل شده است. البته ناگفته نماند که نسخه‌های خطی کتابخانه تربیت پس از انقلاب اسلامی به ساختمان کتابخانه ملی منتقل شده‌اند.

کتابخانه تربیت تبریز - عکس از ویکیپدیا
کتابخانه تربیت تبریز - عکس از ویکیپدیا

ورزشگاه تختی

ورزشگاه تختی، که قبلاً با نام ورزشگاه باغ شمال شناخته می‌شد، در منطقه باغ شمال تبریز واقع شده است. این ورزشگاه یکی از قدیم‌ترین ورزشگاه‌های ایران و تبریز است که تا پیش از ورزشگاه یادگار امام، ورزشگاه اصلی تبریز بود. در سال افتتاح این ورزشگاه، مسابقات قهرمانی رشته‌های فوتبال، بسکتبال و والیبال در این ورزشگاه برگزار شد، که در آن زمان خاکی بود. امروزه در کنار فعالیت‌های ورزشی سطح پایین‌تر، هنگامی که مقامات کشوری بالا مقام به شهر سفر می‌کنند، معمولاً دیدارهای مردمی در این مکان انجام می‌شود.

ورزشگاه تختی یا باغ شمال تبریز - عکس از ویکی پدیا
ورزشگاه تختی یا باغ شمال تبریز - عکس از ویکی پدیا