پل‌های تاریخی تبریز

همانطور که می‌دانید در هر شهر و سرزمینی مانند تبریز که مسیر آبی در آن در جریان باشد، ناگزیر برای استفاده و گذر از آن‌ها پل‌هایی قدیمی و تاریخی ساخته شده‌اند. پل‌های تاریخی تبریز نیز از این امر مستثنی نیستند. رودهای تلخه‌رود، مهران‌رود، و قوری چای از جمله رودهای استان و شهر تبریز هستند که به سبب موقعیت جغرافیایی خود منجر به ساخت و حفظ چندین پل در سرتاسر آن شده‌اند. البته ناگفته نماند که بسیاری از پل‌های ساخته شده از قدیم، شاید امروزه دیگر آن کاربرد قدیمی را نداشته باشند؛ با این همه، تعداد محدودی از پل‌ها، به ویژه آن‌هایی که در قسمت‌های مرکزی شهر تبریز واقع شده‌اند، مانند پل سنگی و یا پل قاری، همچنان توسط عابران پیاده و گاهی سواره‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد که نشان از اهمیت و همچنین استقامت پل‌های قدیمی ساخته شده در آن زمان هستند. از جمله دلایل محکم دیگر بر اینکه چرا پل‌های تاریخی در تبریز اهمیت ویژه‌ای پیدا کرده‌اند تحولات کشور و برقراری ارتباطات با سایر کشورهای هم مرز است که همواره در طول تاریخ کشور و ایفای نقش در رونق اقتصاد و تبادلات اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و ملی خوش درخشیده‌اند.

این صفحه یکی از صفحات زیرمجموعه جاهای دیدنی تبریز در یوردوز است که به پل های تاریخی شهر تبریز اختصاص یافته است. به عبارت دیگر، در این صفحه هر نوع اطلاعاتی که راجع به پل های تبریز می‌خواهید را می‌توانید یکجا به دست آورید. این اطلاعات می‌تواند نام یکی از پل های تاریخی تبریز در جدول باشد، و یا یک تحقیق ساده و کنجکاوی محلی برای کسب اطلاعات بیشتر. البته توجه داشته باشید که در این صفحه تمرکز ما بر روی پل‌هایی است که از داخل شهر تبریز عبور می‌کنند، نه کل استان آذربایجان شرقی.

پل آجی چای تبریز - عکس از حساب اینستاگرامی yaldaarshadi

پل آجی چای یا پل تلخه رود یکی از پل‌های تاریخی تبریز است که در پیوستگی فرودگاه تبریز و بلوار شهید بالایی، بر فراز رودخانه آجی‌چای (یا تلخه رود) واقع شده است. قدمت این پل تاریخی به دوران صفویه و قاجار برمی‌گردد. پل آجی چای دارای 16 دهنه بزرگ، 105 متر طول و 5 متر عرض است که از نظر ابعاد مشابه با پل قاری ساخته شده است. تمام دهنه‌های آن به جز سه دهنه که طاق هلالی دارند، بقیه جناغی هستند. پل آجی چای یکی از قدیمی‌ترین آثار تاریخی تبریز است و یک بار در زمان ولیعهد عباس میرزا توسط خاج سید حسین تاجر (معروف به تبریزی) تعمیر شده است. بار دیگر، این پل در دهه‌ی هشتاد شمسی مرمت شده است.

نمایی از پل قاری تبریز در شب - عکس از کجارو

پل قاری که به ترکی و زبان محلی به آن قاری کؤرپؤسؤ گفته می‌شود یکی از پل‌های تاریخی تبریز است که انتهای خیابان ثقه‌الاسلام (چایکنار) بر روی رودخانه مهرانه رود یا میدان چایی واقع شده است. بانی ساخت این پل پیرزنی بوده که تمام هزینه‌های احداث و ساخت آن را نیز خود وی بر عهده گرفته است. البته گفته می‌شود هزینه آن از محل پولی است که این پیر زن برای زیارت خانه خدا و به جا آوردن حج کنار گذاشته بود. کلمه «قاری» به زبان ترکی یعنی پیرزن (قاری ننه) و وجه تسمیه نام پل قاری نیز همینجاست. این پل همچنین با نام پل چراغ نیز شناخته می‌شود که علت آن سرستون‌های کله قوچی و چراغ‌های قدیمی نصب شده در اواخر دوره قاجار است.

پل سنگی تبریز، پل تاریخی بر فراز مهرانه رود - عکس از farzin.57

پل سنگی یکی از مهم‌ترین پل‌های تاریخی تبریز در چایکنار است. قدمت این پل به دوره قاجار برمی‌گردد که در اوایل آن ساخته شده و در اواخر آن مجدداً بازسازی شده است. این پل بر روی مهرانه رود تبریز واقع شده و محل عبور وسیعی برای انواع عابران فراهم کرده است. امروزه نیز پل سنگی تبریز به عنوان پلی برای عبور عابران پیاده از این سوی مهرانه رود به آن سوی آن مورد استفاده قرار می‌گیرد. پل توسط «حاج عظیم» احداث شده و مصالح مورد استفاده در این بنا تنها آجر، سنگ و ملات ساروج است و وجه تسمیه نام آن همینجاست.